»
S
I
D
E
B
A
R
«
15 juni – Ode aan het Königorgel

- 40 jaar Königorgel herrezen -

 

De Sint Stevenskerk is in de Tweede Wereldoorlog door het bombardement op de stad Nijmegen zwaar beschadigd en in de jaren daarna weer gerestaureerd. Het in de kerk aanwezige monumentale Königorgel was eveneens fors getroffen. Ook dit instrument is weer opgebouwd  en in 1970 met een feestelijk concert in gebruik genomen. Dit jaar viert het Königorgel dus haar gouden jubileum. En dat is opnieuw een feestelijk jubileumconcert waard. Op 15 juni 2010 brengen de drie Nijmeegse organisten, Berry van Berkum, Joost Langeveld en Jetty Podt een ode aan het Königorgel op het beroemde orgel zelf. Jongleur Harm van der Laan improviseert  op de muziek. Dit feestelijke concert is de aftrap van de zomerconcertserie 2010 met concerten op alle dinsdagavonden tot en met 7 september. Aanvang 20.30 uur, kosten € 8,- of € 7,- met korting. Kinderen tot 12 jaar hebben gratis toegang.

Van Berkum, Langeveld en Podt volgen in hun Ode de geschiedenis van het orgel in de Sint Stevenskerk sinds de bouw in 1773 en staan stil bij markante gebeurtenissen. Deze worden allereerst geschetst met historische teksten of citaten waarna het Königorgel telkens het muzikale woord krijgt met een bij het moment passende compositie. Allereerst brengt de Ouverture in C-Dur van W.A. Mozart de luisteraar naar de tijd en muzikale sfeer in de periode dat het orgel is gebouwd. 

Een halve eeuw later echter, maakte de Romantiek haar entree in de muziek. Het orgel moest mee met de tijd en werd omgestemd door orgelbouwer Bätz, zodat het instrument ook geschikt was voor de orgelcomposities van bijvoorbeeld de in de  die tijd beroemde en virtuoze componist César Franck. Het Deuxième Choral van César Franck markeert deze gebeurtenis. 

Ruim een eeuw later – het orgel raakt zwaar beschadigd door het bombardement en is wederom opgebouwd -. Het verhaal dat een ooggetuige vertelde tijdens het heringebruiknameconcert, klinkt opnieuw. De herrijzenis van het Königorgel kan niet beter verklankt worden dan met een majestueuze compositie: Praeludium in h-moll van J.S. Bach. 

Van 1974 tot 2002 was Jan Welmers lange tijd stadsorganist in de Stevenskerk en vaste bespeler van het Königorgel. Welmers, die later de Sweelinckprijs kreeg voor zijn gehele oeuvre als componist,  komt aan het woord in een van zijn eigen compositie: Litanie. 

In 1991 was de zomerconcertserie van de Nijmeegse Orgelkring extra feestelijk vanwege het 25-jarig jubileum van de Nijmeegse Orgelkring. Een compositie, ook toen gespeeld – Allegro vivace uit Symphonie nr 1, klinkt opnieuw. 

De reis door de geschiedenis van het Königorgel mondt uit in een Loflied op het Königorgel. Nijmegen mag trots zijn op zo’n fantastisch en beroemd instrument in haar midden. Lang leve het Königorgel! 

 

Organisten König 40 jaar herrezen. Van links naar rechts: Joost Langeveld, Jetty Podt en Berry van Berkum

Joost Langeveldstudeerde orgel bij Bert Matter aan het Arnhems Konservatorium, na eerst les gehad te hebben van Cor Kee. Daarnaast studeerde hij sociologie en muziekwetenschap aan de Nijmeegse universiteit. Hij behaalde het diploma uitvoerend musicus met de hoogste onderscheiding en won twee maal de eerste prijs op het Internationale Orgel-improvisatieconcours te Haarlem. Thans doceert hij muziek-geschiedenis aan de HOVO te Nijmegen na jarenlang aan de universiteiten van Nijmegen en Utrecht verbonden te zijn geweest Als organist is hij in dienst van de Grote of St.Stevenskerk te Nijmegen en geeft hij regelmatig concerten in binnen- en buitenland. Daarbij combineert hij muziek vaak met andere takken van kunst. Daarnaast geniet hij bekendheid als muzikaal begeleider van stomme films. Jetty Podt studeerde orgel en kerkmuziek aan de conservatoria te Arnhem en Utrecht bij Johan van Dommele, Bert Matter en Jan Welmers. Zij is als organist verbonden aan de Stevenskerk te Nijmegen. Op het König-orgel van deze kerk nam zij cd’s op met werken van Duruflé en Welmers. Jetty Podt doceert orgel en piano aan De Lindenberg te Nijmegen. Daarnaast heeft zij een privé-lespraktijk voor gevorderde orgelstudenten. Zij is dirigent van de vespercantorij Capella Cumerana, die op de eerste zaterdag van de maand de Vespers in de Stevens verzorgt. Verder componeert zij voor diverse gelegenheden liederen , zoals de Hymne Nijmegen 2000 en het vredeslied voor de Vredesweek 2005. Berry van Berkum studeerde orgel, kerkmuziek, improvisatie en piano aan het Arnhems Konservatorium bij Bert Matter en Jacques Hendriks. Daarna volgde hij interpretatiecursussen bij Harald Vogel en Louis Thiry, en improvisatielessen bij Bert van den Brink en Jan Welmers. Hij behaalde diverse prijzen op internationale concoursen. Sinds 2000 richt hij zich meer op het componeren. Daartoe volgde hij lessen bij Andries van Rossem en Klaas de Vries. Als docent orgel en piano is hij verbonden aan De Lindenberg. Sinds 2001 vormt hij samen met saxofonist Gijs Hendriks een succesvol en veelgevraagd jazzduo. Als organist is hij verbonden aan de Antonius van Paduakerk te Nijmegen.

Programma:

1773, bouw van het orgel: vragen van een raadslid 

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) 

Ouvertüre in C-Dur  KV 399 

1782: uit een brief van organist Petrus Beijen 

Improvisaties 

1832, omstemmen enz.: orgelbouwer Bätz aan het werk 

César Franck (1822-1890) 

Deuxième Choral 

1944-1970,bombardement, beschadiging en restauratie: een ooggetuige (uit de heringebruikname-concerten:) 

Johann Sebastian Bach (1685-1750) 

Praeludium in h-moll  BWV 544 

tachtiger jaren: de koster aan het woord 

Jan Welmers (1937) 

Litanie 

1991, 25 jaar Nijmeegse Orgelkring: het König-orgel spreekt 

Louis Vierne (1870-1937) 

uit Symphonie nr. 1: Allegro vivace 

2010: Een feestelijke reis door de geschiedenis van het orgel ter herinnering aan de heringebruikname in april 1970 

Loflied op het König-orgel 

  

Naar overzicht concerten 

»  Home: Nijmeegse Orgelkring
© Nijmeegse Orgelkring