Symphonie Passion vertelt leven Christus
NIJMEGEN – Dinsdag 4 augustus geeft Wilbert Berendsen een orgelconcert met (laat) Frans Romantische muziek op het Königorgel in de Stevenskerk. “Op het programma staan allemaal topstukken” , aldus Berendsen, “maar het hoofdgerecht is de Symphonie Passion van Marcel Dupré over het leven van Christus. Dat is een zo beeldende compositie dat er geen film nodig is om het verhaal voor te kunnen stellen.” Het concert begint om 20.30 uur. De toegang bedraagt respectievelijk €8,- en € 7,- voor houders van 65+ pas, CJP en studentenkaart.
De Symphonie Passion is voortgekomen uit een improvisatie-opdracht over vier Gregoriaanse melodieën die Marcel Dupré. Dupré vermeldt in zijn memoires dat hij “nog nooit zo in vervoering heeft geïmproviseerd.” Dupré werkt daarom de improvisatie die hij nog in zijn hoofd klonk uit publiceert deze. De symfonie volgt het leven van Christus aan de hand van vier Gregoriaans hymnes. Het eerste deel du Le Monde dans l’ áttente Sauveur schetst de chaos van een wereld zonder God die in afwachting is van de komst van Christus. Het begint heel rommelig, maar langzamerhand openbaart zich de melodie, die uiteindelijk het deel heel glorieus afsluit. Het tweede deel Nativité betreft de geboorte van Christus. Hier speelt de hymne Adeste fidelis, ofwel Komt allen tezamen, door heen. Herders komt tot leven door een herdersmelodie die door de compositie heen loopt en de Wijzen uit het Oosten zijn aanwezig in de stappen van kamelen en de lange doorklinkende toon van de ster die ze volgen.
Deel 3, Crucifixion (Kruisiging) is een zeer dramatisch deel met almaar toenemende spanning en intensiteit. In de apotheose laten enorme ‘hamerslagen” de kerk op haar grondvesten schudden voor de muziek verstilt in het Stabat Mater dolorosa. In deel 4, Résurrection (de Opstanding) begint het onderaard te rommelen. Deze trilling borrelt langzaam naar boven en komt majestueus tot uitbarsting.
De overige ‘topstukken’ waar Berendsen van spreekt zijn meer luchtige tegenhangers van de wat diepgaandere Dupré: Prélude, Fugue et Variation van César Franck en het Scherzo uit de Dix Pièces en recueil van Eugène Gigout. En vanwege het Händeljaar opent Berendsen het concert met een compositie van deze componist: Orgelconcert HWV 291, in een bewerking voor orgel solo.
Berendsen zegt qua muziek een allesliefhebber te zijn, als de muziek maar op daarvoor geschikte orgels wordt gespeeld. Toch trekt de Franse Romantiek hem in het bijzonder, onder meer omdat het spelen ervan veel arbeidsintensiever is. Dat geldt voor het doorgronden van de compositie zelf, maar ook het gegeven dat deze werken op ieder instrument met andere registraties gespeeld moeten worden, om ze op hun best te laten klinken.
Berendsen heeft gestudeerd aan het Amsterdamse Sweelinckconservatorium. Hij is nu als cantor- organist van de Lambertikerk in Zelhem, docent aan de Muziekschool Doetinchem en doceert in Doesburg aan de Opleiding Kerkmuziek van de Protestantse Kerk in Nederland. Daarnaast concerteert hij met regelmaat in Nederland en Europa.